Fintech dünyasının vazgeçilmezi her devrin çözümü olma özelliğine sahip bir ürün ön ödemeli kart. Kimi zaman bankasızların bankası kimi zaman gençlerin gözdesi olan bir fintech ürünü.

Bu yazıda ön ödemeli kartın bugüne kadarki ve günümüzde değişen dengeleri üzerinden oyunun değişip değişmeyeceği kararını siz okuyucularımızın vermesini istiyorum. Öyleyse başlayalım;

Herhalde  ön ödemeli kart proje hikâyelerinin Türkiye’deki finansal erişimi konu alan  ve önemli bir kitlenin finansal hizmetlerden faydalanmadığını gösteren araştırma ve raporlarla başladığını söylemek yanlış olmaz. Bu kitle bankalar için inanılmaz bir potansiyel müşteri iştahı uyandırırken banka dışındaki oyuncular için  fırsatlarla dolu yeni bir pazar olarak görüldü. Ama Türkiye’deki ödeme sistemleri regülasyonları ve yapısı gereği banka iş birliktelikleri olmadan bu pazara gitmek mümkün olamazdı.

Her banka kendi ön ödemeli kartını çıkarmıştı

Birçok banka, bazıları günümüzde de hayatta olan bir ön ödemeli kart ürünlerini pazar sundu.

Bu ürünler kimi zaman üniversitelerin kimlik kartı olarak, kimi zaman da belediyeler ile yapılan sosyal yardım kartı olarak karşımıza çıktı. Ürünler hakkında çok detay vermek istemiyorum ama bu noktada Esparacard ön ödemeli kart projesi için ufak bir parantez açmak gerekebilir. Kullanıcıların günlük hayatına dokunmanın en iyi yollarından biri olan toplu taşımada geçerli olan, kart teknolojisi açısından Türkiye’de bir ilkin gerçekleştirildiği Esparacard projesinde Mastercard, Garanti Bankası ve Eskişehir Belediyesi bu alanda önemli bir projeye imza atmıştı. Maalesef bu güzel proje 2015’de sonlandırıldı.

GSM operatörleri de işin içine girdi

Bankaların akabinde GSM operatörleri de bu alana girmek için projeler ürettiler. Turkcell ve Garanti Bankası işbirliği ile hayata geçen “Cep-T paracard” bu projelerin ilkiydi. Fakat; bu proje 2014 yılında sona erdi. Vodafone, PTT ve ING Bank iş birliği ile “Vodafone Cep Nakit” ile Türk Telekom (o dönem Avea markasıyla) PTT ve ING Bank iş birliği olan  “A+ Kart” projesi operatörlerin diğer ön ödemeli kart projeleriydi. A+ Kart projesi 2015 yılında sonlandırılmasına karşın “Vodafone Cep Nakit” projesi hâlâ faaliyetine devam ediyor. Vodafone bu alanda tek GSM operatörü olmaya devam ediyordu, tabi Şubat ayında Turkcell’in lansmanına kadar. Bu konuya yazının devamında değiniyor olacağım.

Tabi ki bankalar ve GSM operatörleri haricinde fintech şirketleri tarafından sunulan  ve bazıları hâlâ faaliyette olan, bazıları da sonlandırılan ön ödemeli kart projelerini de sayabiliriz. Ama bahsettiğimiz bütün bu projelerin de olmazsa olmaz partneri bankalar oldu.

Yazının başlarında da belirtiğim gibi Türkiye’deki ödeme sistemleri mevzuatı ve yapısı bu durumu ortaya çıkardı. Bu durum akla şu soruları getirmeden edemiyor. Acaba bu durumda ön ödemeli kart, bankaların diğer ürün ve hizmetleri için çapraz satış stratejilerinin bir aracı mıydı? Çapraz satış stratejileri, finansal hizmetlerden faydalanmadığını belirten kitle için cazip olmak bir yana, itici olabilir miydi? Ya da Türkiye’deki finansal hizmetlerden faydalanmadığını belirten kitle bankacılık hizmetlerinden faydalanamayan veya faydalanmak istemeyen kullanıcılardan mı oluşuyordu?

Bu cevaplarla ilgili sayfalarca açıklama yapılabilir ama biz devam edelim. Bu noktada elektronik para regülasyonu sonrasında yaşananlara bakmaya başlayabiliriz. 2015 yılında BDDK’nın Elektronik Para Kuruluşu Lisansı verdiği şirketlerden bazıları ön ödemeli kart ürününü portföylerine dahil etmek için 2016’da adımlar atmaya başladı.

Geçen sene ve bu sene başında BDDK lisanslı 3 Elektronik Para Kuruluşu Mastercard ön ödeme kartı çıkartmak için lisans sürecini tamamladı bile.

Ön ödemeli kart için lisans yeterli değil

Tabi Türkiye’de sadece kart çıkartma lisansı yeterli olmuyor. Bankalararası Kart Merkezi üyeliğiniz de olması gerekiyor. Yine aynı 3 Elektronik Para Kuruluşunun da BKM ile bu süreçte olduğunu biliyoruz. Süreç sonunda banka iş ortaklığı olmadan kendine ait kartları olan elektronik para kuruluşları ürünleri kitlelere ulaştırıyor olacak.

Aynı zamanda Şubat ayının sonunda Turkcell Ödeme Hizmetleri A.Ş. iştirakinin ünvanını değiştirip BDDK’YA Elektronik Para kuruluşu lisansı başvurusunda bulundu ve VISA logolu Paycell ön ödeme kart projesinin tanıtımını gerçekleştirdi. BDDK lisans onayı sonrasında yukarıdaki Elektronik Para Kuruluşlarının geçtiği süreçlerden geçiyor olacaktır.

Acaba bu gelişmeler daha önce yukarıda sorulduğumuz sorulara nasıl cevap vermemizi sağlayacak? Yakın zamanda bu cevapları çok net bir şekilde alacağımızı düşünüyorum.

Kutay Yalınkılınç
Birleşik Ödeme Ürün ve İş Geliştirme Direktörü

 

Benzer Yazilar

Günümüzde bankalar, kredi birlikleri, peşin ödeme kredileri ve diğer finansal firmalar daha çok...

Yakın zamana kadar, blockchain uygulamaları oluşturmak kodlama, kriptografi, matematik gibi önemli...

2016, fintech için heyecan verici bir yıl oldu ve 2017 de aynı şekilde devam ediyor. Yeni...

Leave a Reply